Projekt SEPA (Single Euro Payments Area) stanowi kolejny ważny projekt na drodze integracji europejskiej. Jednolity Obszar Płatności w Euro w całym zakresie jego produktów pozwoli na dokonywanie bezgotówkowych płatności na rzecz dowolnego beneficjenta w dowolnym kraju strefy euro z jednego rachunku bankowego i przy pomocy jednego zestawu instrumentów płatniczych. Tym samym, wszelkie płatności detaliczne w euro staną się płatnościami „krajowymi”, a rozróżnienie pomiędzy płatnościami krajowymi i transgranicznymi w ramach strefy euro przestanie istnieć.

SEPA jest obszarem, w którym konsumenci, przedsiębiorstwa i inni uczestnicy życia gospodarczego będą mogli dokonywać zarówno krajowych jak  i transgranicznych płatności w euro oraz takie płatności otrzymywać  w oparciu  o te same podstawowe zasady, prawa i obowiązki, bez względu na miejsce dokonywania operacji. Głównym wypracowanym przez środowisko bankowe, celem podejmowanych prac w ramach projektu SEPA jest wprowadzenie mechanizmów dla efektywnego dokonywania płatności w euro na obszarze Europy i traktowania tej sfery jako rynku lokalnego ze wszystkimi konsekwencjami, także związanymi z czasem realizacji i ponoszonymi za nie opłatami, tj. zrównaniem tych parametrów w ramach płatności krajowych i zagranicznych.

Zasięg SEPA w chwili obecnej obejmuje nie tylko 27 krajów Unii Europejskiej, ale również podmioty z Islandii, Lichtensteinu, Norwegii, Szwajcarii, a od roku 2009 również Monako. Projekt SEPA ze swoim pierwszym płatniczym produktem SEPA Credit Transfer ( polecenie przelewu SEPA ) wystartował w całej Europie  ( tzn. 31 krajach SEPA ) 28 stycznia 2008 roku, do którego przystąpiło wtedy ponad 4 tys. banków, w tym 15 banków z Polski.

Polecenie przelewu SEPA to nowy instrument elektronicznego transferu środków, przeznaczony dla płatności w euro. Jest to bardzo szybki instrument, oparty na wspólnych, otwartych zasadach i standardach. Został zbudowany w oparciu o najlepsze praktyki i doświadczenia bankowców z obszaru nie tylko Unii Europejskiej.

Dzięki wykorzystaniu jednolitej infrastruktury obsługi SEPA i wysokiej dynamice rozwojowej obszar ten obejmuje teraz 504 mln ludzi, 25 mln przedsiębiorców, ok. 9 tysięcy banków. Pierwsza paneuropejska elektroniczna izba rozliczeniowa do rozliczania transgranicznych i krajowych płatności w euro EBA STEP2 podaje, że w miesiącu marcu 2011 średniodzienny  wolumen transakcji szacuje się na poziomie 1500 tys. transakcji, a ich śreniodzienna wartość na poziomie 5,11 mld euro.

Mazowiecki Bank Regionalny S.A. również od 28 stycznia 2008 roku rozpoczął przeprowadzanie kanałem SEPA rozliczeń zleceń transgraniczych i krajowych, wykorzystując do tego celu dostarczoną przez KIR S.A. aplikację EuroElixir-OK. Zakres tych rozliczeń ograniczał się do przyjmowania pełnego materiału zleceń przychodzących w standardzie SEPA i przekazywania śladowych ilości zleceń wychodzących. Przyjęty jednak wariant nie pozwalał w żaden sposób na automatyczny, zapewniający wysoki poziom bezpieczeństwa proces przetwarzania i przekazywania zleceń wychodzących i przychodzących do zrzeszonych Banków Spółdzielczych oraz oddziałów MR Banku S.A.

W tym celu w 2009 roku została podjęta ponownie współpraca z firmą Heuthes S.A. w zakresie przystosowania systemu MultiCentaur, obsługującego aktualnie w MR Banku S.A. i w zrzeszonych Bankach Spółdzielczych płatności w PLN na platformie systemu Elixir,  do realizacji również zleceń w formacie SEPA.

Wykorzystana technologia CLIENT-WEB-SERWER oraz aplikacja MC-Intra za pośrednictwem przeglądarki internetowej pozwoliła na prowadzenie rozliczeń w PLN na  bardzo wysokim poziomie, z osiągnięciem krótkich terminów realizacji zleceń oraz okazała się bardzo sprawną infrastrukturą obsługi płatności Elixir i rozliczeń z tytułu obsługi kart bankowych. Wbudowanie do systemu MultiCentaur modułu rozliczeń SEPA, do już zaimplementowanego systemu rozliczeń EuroElixir XCT było jedyną, słuszną drogą do realizacji przedsięwzięcia zapewniającego wysoki standard obsługi płatności, podwyższenia poziomu konkurencyjności wśród banków komercyjnych i Banków Spółdzielczych spoza zrzeszenia, jak również ciągłego rozwoju nowych usług nastawionych na klienta. Tylko takie rozwiązanie mogło zapewnić klientom Banku Spółdzielczego i MR Banku S.A. tańszy instrument płatniczy i dzięki pełnej automatyzacji przetwarzania znacznie szybszy.

Rok 2010 to okres dużych zmian w obszarze płatności SEPA, wprowadzający nowe komponenty w zakresie typów komunikatów (tj. PCR – Payments Cancellation Request – żądanie odwołania płatności, ROI – Resolution of Investigation – brak zgody na realizację odwołania płatności, wycofanie komunikatu RFC – Request for Cancellation – żądanie wycofania płatności) oraz uruchomienie usługi pozwalającej na wzajemną bezpośrednią wymianę międzysystemowych zleceń płatniczych SEPA pomiędzy izbami rozliczeniowymi. Umowa pomiędzy KIR S.A. oraz izbą rozliczeniową Eguens SE (jeden z największych operatorów rozliczeniowych w Europie działający w Holandii, Niemczech, we Włoszech i w Finlandii) została zawarta w oparciu o standardy interoperacyjności opracowane przez Stowarzyszenie Europejskich Izb Rozliczeniowych (European Automated Clearing House Association – EACHA). Standardy EACHA umożliwiają dokonywanie prostszej i skutecznej wymiany pomiędzy izbami rozliczeniowymi, bankami oraz ich klientami. Efektem zawarcia takiej umowy jest znacznie sprawniejsze wykonywanie przelewów w euro, których realizacja będzie możliwa w tym samym dniu, a jednocześnie możliwe będzie dwustronne ustalanie warunków czasowych dokonywania przelewów SEPA. W kwietniu 2011 nastąpiło nawiązanie kolejnej współpracy KIR S.A. z międzynarodowym dostawcą usług płatniczych VocaLink Limited, która umożliwi dostęp do wymiany komunikatów płatniczych SEPA pomiędzy Polską a Wielką Brytanią.

Dla pracowników zespołu wdrożeniowego MR Banku S.A. zmiany te oznaczały przerwanie dotychczasowych prac i dostosowanie przygotowywanego do uruchomienia w trybie produkcyjnym systemu MultiCentaur wraz z wspomagającym oprogramowaniem MC-Intra do nowych form obsługi płatności SEPA zarówno w zakresie nowych komunikatów, jak i współpracy w ramach EACHA.

Owocem tych wszystkich prac jest uruchomienie w dniu 9 maja 2011 w MR Banku S.A. i zrzeszonych Bankach Spółdzielczych pełnego wachlarza usług w zakresie rozliczeń SEPA Credit Transfer i EuroElixr XCT (format MT). Realizacja zlecenia wychodzącego SEPA Credit Transfer i EuroElixr XCT odbywa się w procesie rejestracji ręcznej, a następnie autoryzacji przez operatora-akceptanta zlecenia w systemie MC-Intra. Zaimplementowany moduł kryptograficzny w systemie MultiCentaur pozwala na szybki proces utworzenia wszystkich zarejestrowanych zleceń w jednostkach MR Banku S.A. i Bankach Spółdzielczych do postaci pakietu BIF. Roboczy harmonogram realizacji zleceń wychodzących dla wszystkich użytkowników systemu MultiCentaur będzie na tyle efektywny, że pozwoli na rozliczenie transakcji zarejestrownych na pół godziny przed zamknięciem przebiegu  w KIR S.A. W praktyce oznacza to, że transakcje zarejestrowane i zautoryzowane  do godziny 9.30 będą zrealizowane tego samego dnia rozliczeniowego w dowolnym SEPA banku beneficjenta. Natomiast transakcje międzysystemowe dedykowane na drugi przebieg KIR S.A. tj. pomiędzy godz. 1000 a 1530  otrzymają czas rozliczenia D+1, zatem czas realizacji jest nie dłuższy niż jeden dzień roboczy. Imponujące są również terminy realizacji zleceń przychodzących, które pozwolą na dostarczenie zleceń do Banku Spółdzielczego w czasie nie dłuższym niż 5 min po odebraniu z bramki FTP w KIR S.A. ostatniego pakietu BIF z raportem rozliczeniowym.

Uruchomienie rozliczeń SEPA Credit Transfer na platformie MultiCentaur jest początkiem do dalszych prac polegających na pełnej automatyzacji pomiędzy aplikacją rozliczeniową, a systemem informacji bankowej w Banku Spółdzielczym  z wykorzystaniem wejściowego i wyjściowego interfejsu plikowego. Rozbudowa o interfejs plikowy w formacie XML nie może jednak zostać wykonana bez silnego wsparcia i zaangażowania sektora dostawców oprogramowań bankowych w Bankach Spółdzielczych. Z tego też powodu oczekujemy od sprzedawców oprogramowania,  integratorów systemów i konsultantów w Bankach Spółdzielczych, że udzielą wsparcia dla rozwoju nowego, wydajnego systemu, który ułatwi szybką realizację zleceń  SEPA.

Z całą pewnością wzbogacenie asortymentu rozliczeń w Mazowieckim Banku Regionalnym S.A. i zrzeszonych Bankach Spółdzielczych o standard SEPA pozwoli na dalszy rozwój tego systemu w zakresie obsługi detalicznej i korporacyjnej na różnych płaszczyznach, również w bankowości internetowej. Przedsiębiorcy posiadający duże wolumeny przelewów będą mogli porównywać ceny w bankach i wybierać te, które zapewnią im najlepsze usługi rozliczeniowo – rozrachunkowe oraz pochodne usługi dodatkowe.

Jednocześnie wiele z nich chce dalszych ulepszeń: jednolitego zasięgu, niższych kosztów, większej automatyzacji. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że obywatele stają się coraz bardziej mobilni i chcą aby ich transakcje przelewane były do miejsca, w którym mieszkają, nie koniecznie będącego ich krajem pochodzenia. SEPA wykreuje znacznie doskonalsze środowisko płatności dla dużych przedsiębiorców. Główną korzyścią będą jednolite procesy dla wszystkich przychodzących i wychodzących płatności, zarówno krajowych jak i transgranicznych.

Dariusz Kołodziejski