Jak pozyskać dodatkowe kapitały?

W siedzibie warszawskiej Giełdy Papierów Wartościowych 19 kwietnia br. odbyła się konferencja zorganizowana przez Krajowy Związek Banków Spółdzielczych, na temat możliwości wzmocnienia kapitałowego banków spółdzielczych poprzez emisję obligacji notowanych na rynku Catalyst. Celem spotkania było stworzenie płaszczyzny wymiany opinii między bankami, ekspertami z GPW oraz przedstawicielami sektora finansowego. Dyskusja dotyczyła m.in. możliwości korzystania z rynku kapitałowego przez banki w krajach Europy Zachodniej, wpływu na instytucje finansowe nowych przepisów Komitetu Bazylejskiego oraz doświadczeń banków spółdzielczych, które już pozyskały kapitały za pośrednictwem giełdy papierów wartościowych.

W dyskusji uczestniczyli m.in. prof. Małgorzata Zaleska, członek zarządu Narodowego Banku Polskiego, Ludwik Sobolewski, prezes Giełdy Papierów Wartościowych, Jerzy Różyński, prezes Krajowego Związku Banków Spółdzielczych, Grażyna Henclewska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki, Krzysztof Broda z Komisji Nadzoru Finansowego, Sławomir Neumann, poseł na Sejm, Volker Heegemann z Europejskiego Stowarzyszenia Banków Spółdzielczych. Sektor banków spółdzielczych reprezentowali m.in. Danuta Kowalczyk, prezes zarządu Mazowieckiego Banku Regionalnego SA, Ryszard Lorek, wiceprezes zarządu Gospodarczego Banku Wielkopolski SA, Piotr Pokropek, wiceprezes zarządu Banku Polskiej Spółdzielczości SA.

Jerzy Różyński przypomniał, że możliwość emisji obligacji przez banki spółdzielcze rozpoczęła kolejny etap umacniania ich pozycji, marki, a także podnoszenia prestiżu instytucji w oczach klientów, inwestorów i całego otoczenia biznesowego. Do tej pory na giełdowym rynku obligacji Catalyst zadebiutowało tylko 20 banków spółdzielczych, spośród 567 funkcjonujących na rynku. Catalyst to pierwszy zorganizowany rynek dłużnych instrumentów finansowych w Polsce. To także ważny krok w rozwoju polskiego rynku obligacji, który stał się szansą pozyskania kapitału, zarówno dla dużych jak i małych przedsiębiorstw.

Grażyna Henclewska podkreśliła w swoim wystąpieniu, że Komisja Europejska zwraca ostatnio uwagę na potrzebę intensyfikacji rozwoju przedsiębiorstw spółdzielczych na poziomie europejskim. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługuje dywersyfikacja kształtu spółek zajmujących się usługami finansowymi. Jej zdaniem, znajomość lokalnych rynków i ostrożna polityka kredytowa sprawiają, że sektor banków spółdzielczych nie powinien mieć problemów związanych z dostosowaniem się do nowych wymagań stawianych przez Komitet Bazylejski.

Profesor Małgorzata Zaleska podzieliła się uwagami dotyczącymi wpływu wymogów Bazylei III na sektor bankowości spółdzielczej. Podkreśliła, że korzystną tendencją jest to, że kapitał banków spółdzielczych rośnie szybciej, niż wymogi, które go dotyczą. Obecnie tylko jeden bank spółdzielczy nie spełnia proponowanych norm dla współczynnika wypłacalności, funduszy zasadniczych i podstawowych. Kilkanaście banków nie spełnia norm dla tzw. bufora ochronnego, a 47 miałoby problem ze spełnieniem wymagań dla tzw. bufora antycyklicznego.

Danuta Kowalczyk w swojej prezentacji zwróciła uwagę, że emisja obligacji, to nie jedyna droga do pozyskania kapitału, z jakiej mogą skorzystać banki spółdzielcze. Przede wszystkim mogą one przeznaczyć na ten cel wypracowany zysk i do tej pory była to najczęściej stosowana metoda wzmocnienia kapitałów. Mogą również zaciągnąć pożyczkę podporządkowaną, która zostanie zaliczona w poczet kapitałów własnych. W zrzeszeniu MR Banku SA, spośród 66 zrzeszonych banków, 17 zaciągnęło takie pożyczki, których średnia wartość wynosiła 1 mln zł. Środki te zostały wykorzystane przede wszystkim dla osiągnięcia wymaganego prawem poziomu funduszów własnych (1 mln euro). Obecnie banki korzystają z tego rodzaju pożyczek głównie dla zwiększenia bezpieczeństwa prowadzonej działalności. Mogą je otrzymać od banku zrzeszającego albo z Funduszu Kapitałowego. Każdy bank korzysta więc z takiej możliwości, która mu najlepiej odpowiada. Na rynku Catalyst notowane są przede wszystkim duże banki spółdzielcze, które stać na pokrycie kosztów emisji obligacji.

Rynek nieskarbowych papierów dłużnych, w szczególności obligacji komunalnych, przedstawił Ryszard Lorek. Podkreślił zarazem potrzebę większego ujednolicenia tego rodzaju papierów wartościowych. Przypomniał, że GBW S.A. mający status banku powiernika, przeprowadził w ubiegłym roku 32 emisje obligacji komunalnych i 6 obligacji korporacyjnych. Bank jest gwarantem i agentem emisji obligacji korporacyjnych.

Swoimi uwagami na temat emisji obligacji na rynku Catalyst podzielili się przedstawiciele banków spółdzielczych m.in. z Krakowa i Sanoka. Podczas dyskusji spółdzielcy zastanawiali się, jaki model rozwoju dla tego sektora bankowego będzie najlepszy, żeby zwiększyć udział w rynku i jednocześnie spełnić nowe wymagania stawiane instytucjom finansowym przez Komitet Bazylejski.