Akredytywa to forma rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowana za pośrednictwem banku stosowana jako instrument zabezpieczający interesy stron kontraktu. Dokument określający warunki tych rozliczeń, zwany jest także listem kredytowym.
W obrocie stosowanych jest wiele rodzajów akredytyw, ale wspólny mechanizm ich działania można opisać następująco:
- Kredytodawca, którym najczęściej jest kupujący, zabezpiecza w banku określoną sumę, najczęściej poprzez dokonanie blokady albo złożenie gwarancji.
- Kredytodawca instruuje bank, pod jakimi warunkami i do jakiej kwoty strony trzecie (zazwyczaj sprzedający) mają prawo korzystać z tych pieniędzy. Sposób korzystania z kredytu może być różny, np. może to być kredyt dla sprzedającego, akceptacja weksli sprzedającego, zapłata sprzedającemu itp. Jeśli akredytywa służy jako zabezpieczenie interesów sprzedającego, to musi być nieodwołalna.
- Bank wystawia akredytywę (list kredytowy) zgodnie z instrukcjami.
- Strona upoważniona (najczęściej sprzedający) korzysta z kredytu pod warunkiem przedstawienia bankowi dowodu, że wywiązuje się ze swych zobowiązań.
Akredytywa dokumentowa
Akredytywa dokumentowa, jest to pisemne zobowiązanie banku otwierającego do wypłacenia beneficjentowi (eksporterowi), w ściśle określonym w przyszłości terminie, określonej sumy pieniężnej w zamian za złożenie przez niego dokumentów wymaganych w akredytywie dokumentowej w sposób i na warunkach w niej określonych.
Wspomnianym dowodem jest zazwyczaj konosament albo list przewozowy podpisany przez odbiorcę na znak, że towar został dostarczony na miejsce przeznaczenia (albo na inne miejsce, zgodnie z bazą kontraktu); dowodem takim może być też np. protokół odbioru usługi.
Korzyści dla eksportera:
pozwala na zminimalizowanie różnego rodzaju ryzyka występującego w handlu zagranicznym:
- odstąpienia kupującego od transakcji,
- niewypłacalności kupującego,
- odmowy zapłaty poprzez włączenie do transakcji banków biorących na siebie część ryzyka,
- dyskontowanie należności przed terminem płatności lub uzyskanie kredytu na sfinansowanie produkcji eksportowej (w przypadku akredytywy z odroczonym terminem płatności),
- stwarza możliwość sfinansowania transakcji poprzez przeniesienie akredytywy na dostawcę.
Korzyści dla importera:
- ułatwienie w uzyskaniu kredytu kupieckiego (płatność odroczona),
- daje pewność otrzymania towaru we wskazanym miejscu i czasie oraz w żądanej ilości,
- zabezpiecza przed nieuzasadnioną wypłatą należności eksporterowi,
- gwarantuje zgodność towaru z zamówieniem poprzez żądanie prezentacji.
